Bàn ghế inox ngoài trời: chọn mác thép, bề mặt chống muối gió

Bàn ghế inox ngoài trời phải chống chọi muối biển, mưa axit, ẩm nhiệt và ô nhiễm – các tác nhân ăn mòn phổ biến tại Việt Nam. Bài viết này cung cấp lựa chọn mác inox, hoàn thiện bề mặt, độ dày, thiết kế – gia công – lắp đặt, bảo trì, cùng tiêu chuẩn tham chiếu để bạn tối ưu độ bền, chi phí vòng đời. Chủ đề thuộc ứng dụng inox trong xây dựng dân dụng và kết cấu, nhưng tập trung vào bài toán rất thực tế: bộ bàn ghế inox ngoài trời bền đẹp trong điều kiện khắc nghiệt.

Thách thức thời tiết tại Việt Nam và ý nghĩa với inox

– Muối clorua (khu vực ven biển, đảo, gần sông cửa biển): tăng nguy cơ rỗ (pitting), kẽ hở (crevice) và “ố trà” (tea staining). Theo ISO 9223, môi trường biển thuộc hạng C4–C5 và CX (rất cao/ngoại hạng) về ăn mòn.
– Mưa axit/ô nhiễm đô thị (SOx/NOx): thúc đẩy ăn mòn lỗ và ố bề mặt.
– Ẩm nhiệt, mưa dầm nắng gắt: chu kỳ ướt/khô làm tích tụ muối; tia UV không làm hại inox nhưng ảnh hưởng phụ kiện nhựa/đệm.
– Nhiệt độ bề mặt: inox bóng gương phản xạ cao, ít nóng hơn sơn đen; vẫn cần thiết kế giảm bỏng khi nắng gắt.

Hệ quả: chọn đúng mác thép, hoàn thiện bề mặt mịn, thiết kế thoát nước không kẽ hở, và quy trình bảo trì định kỳ là 4 trụ cột quyết định tuổi thọ.

Chọn mác inox cho bàn ghế ngoài trời

– Inox 316/316L (EN 1.4401/1.4404, ASTM A240): chứa ~2–2.5% Mo, PREN ~24–26, kháng clorua vượt trội. Khuyến nghị cho ven biển (≤5 km) và công trình cao cấp/hồ bơi nước mặn. “L” giảm rủi ro nhạy cảm hóa vùng nhiệt ảnh hưởng (HAZ) khi hàn.
– Inox 304/304L (EN 1.4301/1.4307): phổ biến, PREN ~18–19. Phù hợp khu vực nội địa/đô thị không muối, hoặc ven biển nhưng có che chắn tốt, hoàn thiện bề mặt mịn và bảo trì siêng năng.
– Inox 201 (SUS201): cơ tính cao, giá thấp, Ni thấp – kháng clorua kém. Chỉ cân nhắc cho khu vực khô ráo, có mái che; không khuyến nghị ngoài trời khắc nghiệt.
– Inox 430 (ferritic): rẻ, từ tính, kháng ăn mòn kém ngoài trời; không khuyến nghị.
– Tình huống đặc biệt: khu trực diện sóng/mù muối, cầu cảng – cân nhắc duplex 2205 cho kháng clorua cao, nhưng chi phí/gia công tăng.

Gợi ý nhanh theo môi trường:
– Nội đô, cách biển >10 km: 304/304L với hoàn thiện mịn, bảo trì định kỳ.
– Ven biển 1–10 km hoặc hồ bơi nước ngọt ngoài trời: ưu tiên 316/316L; 304 chỉ khi bề mặt rất mịn (No.8/electro-polish) và bảo trì chặt.
– Sát biển, sương muối thường xuyên, hồ bơi nước mặn: 316/316L bề mặt bóng gương hoặc điện hóa; tránh 304/201.

Lưu ý cơ tính:
– Độ chảy (Rp0.2): 304L ~205–215 MPa; 316L ~200–205 MPa; 201 có thể cao hơn nhưng không bù nổi rủi ro ăn mòn ngoài trời.

Độ dày, tiết diện ống và độ ổn định kết cấu

– Ống trang trí tiêu chuẩn ASTM A554/JIS G3446 thường dùng:
– Ghế: Ø25–32 mm, dày 1.2–1.5 mm cho dân dụng; 1.5–2.0 mm cho công cộng.
– Bàn: chân Ø32–38 mm hoặc hộp 30×30/40×40 mm, dày 1.2–1.5 mm (dân dụng), 1.5–2.0 mm (công cộng/nhà hàng).
– Tải trọng tham chiếu:
– Ghế: tối thiểu 120 kg tải tập trung với hệ số động 1.5–2.0; kiểm độ võng và dao động.
– Bàn: tải phân bố 100–150 kg, chống lật khi gió/ô che. Dùng chân chữ H/X, giằng chéo kín kẽ để tăng cứng.
– Bàn ngoài trời có ô: tính lực nhổ khi gió lớn; dùng đế nặng/neo sàn hoặc xuyên lỗ giảm lực nâng.

Hoàn thiện bề mặt: chìa khóa chống “ố trà”

– Nguyên tắc: bề mặt càng mịn, nguy cơ ố càng thấp vì muối khó bám.
– Lựa chọn:
– BA/No.8 (bóng gương) hoặc điện đánh bóng (electropolish): kháng ố tốt nhất, dễ rửa.
– Hairline/No.4: đẹp, dễ xước; tăng nguy cơ ố nếu nhám cao. Chọn sọc mịn, đồng hướng, bảo trì kỹ.
– Bead-blast: thẩm mỹ mịn mờ; chỉ dùng khi kiểm soát bảo trì vì nhám vi mô giữ muối.
– Sau hàn, bắt buộc tẩy gỉ–thụ động hóa theo ASTM A380/A967 (dung dịch gốc nitric/citric) để khôi phục màng thụ động, đặc biệt với 316L.

Thiết kế chống ăn mòn và an toàn sử dụng

Giảm kẽ hở và ứ nước

– Bịt kín đầu ống bằng nắp inox hàn kín hoặc nắp nhựa UV; khoan lỗ thoát 3–5 mm ở điểm thấp.
– Tránh ghép chồng tạo khe <0.5 mm; nếu bắt buộc, trám keo trung tính (không acetic). - Mặt bàn ghế dạng nan có khe thoát nước 3–8 mm; bo mép R≥2 mm đảm bảo an toàn.

Tránh ăn mòn điện hóa

– Dùng đồng chất liệu: khung 316L đi với bulông/ốc A4-70 (316); khung 304 đi với A2-70 (304).
– Cách điện khi lắp với nhôm/thép carbon: dùng long-đen nhựa, gioăng PTFE/EPDM.
– Không dùng len thép/đá mài thép carbon trên inox; dụng cụ riêng cho inox để tránh nhiễm sắt.

Liên kết, hàn và hoàn thiện mối hàn

– Quy trình TIG cho mối hàn sạch; que/kim loại điền ER316L cho 316, ER308L cho 304.
– Tẩy gỉ mối hàn bằng gel/nhúng, sau đó rửa áp lực và thụ động hóa. Mài tinh và đánh bóng đồng nhất vùng HAZ để đồng màu và chống ố.

Phụ kiện và chi tiết nhỏ

– Chân tăng, nắp bích, nẹp: chọn vật liệu chịu UV, không ngả vàng; vít ẩn chống trộm.
– Điểm tiếp xúc bê tông: lót đệm nhựa để tránh bẩn rỉ do tạp chất bê tông.

Lựa chọn vật liệu mặt bàn/ghế kết hợp

– Toàn inox: bền nhất; tăng thẩm mỹ bằng PVD màu (vàng, đen khói). Lưu ý PVD cần nền bóng; nếu trầy sâu có thể lộ nền.
– Khung inox + HPL/gỗ nhựa/composite: thoát nhiệt tốt, ngồi êm; chọn tấm có lõi kháng UV, vít inox, khe giãn nở.
– Sơn tĩnh điện lên inox: tạo màu/nhám; nhược điểm khi sứt mẻ dễ lưu muối dưới màng sơn. Cần xử lý bề mặt chuẩn và bảo hành rõ ràng.

Bảo trì theo môi trường để kéo dài tuổi thọ

– Tần suất vệ sinh khuyến nghị:
– Nội địa (không muối): mỗi 1–3 tháng, rửa nước sạch + xà phòng trung tính, lau khô.
– Ven biển 1–10 km: 2–4 tuần/lần; sát biển hoặc gần hồ bơi nước mặn: hàng tuần.
– Chất tẩy: xà phòng pH trung tính, khăn mềm/miếng cọ nylon. Tránh chất tẩy chứa chloride, axit mạnh, bột mài.
– Xử lý ố trà sớm: dùng chất tẩy gốc oxalic dành cho inox; rửa kỹ và lau khô. Có thể áp dụng dung dịch thụ động hóa định kỳ theo ASTM A967.
– Nhật ký bảo trì: ghi ngày, chất tẩy, vị trí vấn đề để tối ưu chu kỳ làm sạch.

Chi phí vòng đời: 316 đắt hơn nhưng rẻ về lâu dài

– Chênh lệch vật liệu 316 so với 304 thường 20–40% tùy thời điểm thị trường; so 201 có thể 60–100%+.
– Trong môi trường có muối, 316 giảm chi phí làm sạch, tái hoàn thiện và thay thế sớm; tổng chi phí vòng đời thường thấp hơn 304/201 sau 2–4 năm vận hành cường độ cao.

Tuân thủ tiêu chuẩn và thực hành tốt

– Vật liệu tấm/coil: ASTM A240 (304/304L, 316/316L); ống trang trí: ASTM A554; que hàn: AWS A5.9.
– Làm sạch–thụ động hóa: ASTM A380/A967.
– Phân loại môi trường ăn mòn: ISO 9223.
– Tham khảo thử tải/độ ổn định cho bàn ghế ngoài trời: EN 581 (hướng dẫn thiết kế – thử nghiệm), áp dụng thực tế để định tiêu chí nội bộ.

Khuyến nghị nhanh theo kịch bản sử dụng

– Quán cà phê sân vườn nội đô: 304L, hoàn thiện No.4 mịn hoặc BA; ống Ø32×1.2–1.5 mm; vệ sinh mỗi tháng.
– Nhà hàng ven biển (2–5 km): 316L, BA/No.8 hoặc electropolish ở tay vịn; ống Ø32–38×1.5 mm; vệ sinh 2 tuần/lần; bulông A4.
– Khu nghỉ dưỡng sát biển/marine deck: 316L electropolish; hạn chế hairline; tất cả phụ kiện A4; thiết kế thoát nước tuyệt đối; vệ sinh hàng tuần.
– Khu hồ bơi nước mặn: 316L; tránh kẽ hở ở tiếp điểm tay vịn/mặt tựa; rửa nước ngọt sau mỗi ca.

Checklist đặt hàng bàn ghế inox ngoài trời

– Mác và chứng chỉ vật liệu: 304L hay 316L? MTC/COA theo ASTM/EN.
– Độ dày/tiết diện ống và tiêu chí tải trọng mục tiêu.
– Quy trình hàn và xử lý sau hàn: TIG + tẩy gỉ/thụ động hóa chứng nhận.
– Hoàn thiện bề mặt: cấp nhám, hướng sọc, yêu cầu electropolish/PVD nếu có.
– Phụ kiện đồng bộ (A2/A4), miếng cách điện, nắp bịt UV.
– Yêu cầu thiết kế thoát nước, lỗ xả, bo mép an toàn.
– Hướng dẫn bảo trì bàn giao và lịch vệ sinh theo môi trường.
– Điều khoản bảo hành ăn mòn bề mặt tại vị trí lắp đặt thực tế.

Nguồn tham khảo

– Nickel Institute – Stainless Steel in Architecture, guidelines on marine environments and tea staining.
– ASSDA (Hiệp hội Inox Úc) – Tea Staining: Causes, Prevention and Remedies; hướng dẫn chọn mác và hoàn thiện cho ven biển.
– Outokumpu Corrosion Handbook, datasheets 304/316/316L – dữ liệu ăn mòn và PREN.
– IMOA (International Molybdenum Association) – Stainless steels in marine environments (khuyến nghị dùng Mo).
– ASTM A240, ASTM A554, ASTM A380/A967; ISO 9223 – tiêu chuẩn phổ biến trong chuỗi cung ứng tại Việt Nam.

Kết luận

Để bàn ghế inox ngoài trời bền trong thời tiết khắc nghiệt, hãy ưu tiên: chọn đúng mác (316/316L cho môi trường có muối, 304L cho nội địa), hoàn thiện bề mặt thật mịn (BA/No.8 hoặc electropolish ở khu vực khắc nghiệt), thiết kế triệt tiêu kẽ hở–ứ nước, đồng bộ phụ kiện cùng cấp chống ăn mòn và bảo trì định kỳ theo môi trường. Làm tốt 4 điểm này, bạn tối ưu cả độ bền thẩm mỹ lẫn chi phí vòng đời.

Cần tư vấn mác thép, hoàn thiện và báo giá tốt nhất cho dự án ngoài trời? Liên hệ Inox Cường Thịnh – Hotline: 0343.417.281 – Email: inoxcongnghiep.cuongthinh@gmail.com